niedziela, 30 sierpnia 2009
Szwejk – czeski Gargantua

Antoni Kroh – historyk kultury, t逝macz, autor rewelacyjnej ksi捫ki „O Szwejku i o nas” - podj掖 si nie lada wyzwania. Przet逝maczy w豉郾ie, znane chyba wszystkim, „Przygody dobrego wojaka Szwejka podczas wojny 鈍iatowej” Jaroslava Ha隕a. Czym jego przek豉d r騜ni si od dotychczas nam znanych?

„T逝macz trudzi si, by nie uroni nic z orygina逝, aby przek豉d by jak orygina, z t jedyn r騜nic, 瞠 po polsku. Tego celu ani na chwil nie mo積a traci z oczu, cho z g鏎y wiadomo, 瞠 na dobr spraw jest nieosi庵alny. A nieosi庵alny, poniewa kultura czeska co innego, polska co innego, kontekst czeski lat dwudziestych XX wieku nie przystaje do Polski pocz徠ku XXI wieku. J瞛yki niby podobne, ale troch odmienne. Reali闚 jednej kultury nie da si bez reszty prze這篡 na realia innej kultury” - tak Antoni Kroh pisze sam o swoim zadaniu.

Polska literatura zna豉 dot康 dwa przek豉dy popularnej ksi捫ki Ha隕a. Pierwszym Polakiem, kt鏎y zakocha si w Szwejku by jego pierwszy t逝macz Pawe Hulka-Laskowski. „Przygody dobrego wojaka Szwejka podczas wojny 鈍iatowej” po polsku wyda Melchior Wa鎥owicz w 1929 roku. Po raz drugi tego zadania podj掖 si J霩ef Waczk闚 pr鏏uj帷 odda stylistyk j瞛yka m闚ionego „Szwejka”, kt鏎ych nie odnotowa Hulka-Laskowski. Bierze si to z nieprzystosowalnego do j瞛yka polskiego podzia逝 czeszczyzny na j瞛yk m闚iony (obecn 鋀靖ina) i literacki (spisovn 鋀靖ina).

„Szwejk” w t逝maczeniu Waczkowa nosi tytu „Dole i niedole dzielnego 穎軟ierza Szwejka podczas wojny 鈍iatowej”, a ukaza si w roku 1991. Nie przebi popularno軼i t逝maczenia Hulki-Laskowskiego. Kroh jako tytu „Szwejka” proponuje „Losy dobrego 穎軟ierza Szwejka czasu wojny 鈍iatowej”. Dlaczego? „Losy” - bo tak jest w czeskim oryginale, „穎軟ierza” a nie „wojaka” - po polsku wojak ma zabarwienie ironiczne, „czasu wojny 鈍iatowej” a nie „na wojnie 鈍iatowej” - wszak Szejk nie bierze bezpo鈔edniego udzia逝 w wojnie, a akcja powie軼i rozgrywa si na ty豉ch.

To nie Hrabal, a nawet i nie Kundera, ale w豉郾ie Ha鈹k nale篡 do najbardziej znanych eksportowych autor闚 czeskiej literatury. Jego ksi捫ka umacnia stereotyp Czecha jako tch鏎z. Lucie Kn儩ourkov - m這da krytyczka literacka, czeska t逝maczka literatury polskiej oraz redaktorka popularnego serwisu www.polonistika.cz - przekonuje, 瞠 Czesi dobrze zdaj sobie spraw z faktu, 瞠 Szwejkami nazywa ich po這wa Europy. „Z tym jest zn闚 zwi您any nasz stosunek do w豉snej historii – kompleks braku czynu. O tych, kt鏎zy si bronili (i nie by這 ich ma這) si zapomina” - dodaje.

Tak jak w 鈔odowisku bohemist闚 od jakiego czasu dyskutowano o potrzebie nowego t逝maczenia „Przyg鏚 dobrego wojaka Szwejka”, tak samo ci庵le poszukuje si nowych interpretacji tego niedoko鎍zonego dzia豉 czeskiej literatury. Bywaj i takie – „Szwejk” staje si krytyk 篡cia korporacyjnego.

Ksi捫ka ukaza豉 si w serii „50 na 50. 50 ksi捫ek na 50-lecie Znaku”, w ramach kt鏎ej krakowskie wydawnictwo przypomina „ksi捫ki dobrze znane, jak i nies逝sznie zapomniane”. Czekaj nas jeszcze mi璠zy innymi „Matka Joanna od Anio堯w” Jaros豉wa Iwaszkiewicza oraz „Biesy” Fiodora Dostojewskiego i „Lord Jim” Josepha Conrada (obie ksi捫ki w nowym przek豉dzie).

Jaroslav Ha鈹k, Losy dobrego 穎軟ierza Szwejka czasu wojny 鈍iatowej, t逝m. Antoni Kroh, Znak, 2009, cena 59,90 z

22:02, lukaszgrzes , KSI*KI
Link Komentarze (4) »
czwartek, 27 sierpnia 2009
Energetyczna bomba

„Amerykanie s najlepsi, i w kosmosie r闚nie” - przekonywa nas kiedy Ryszard „Tymon” Tyma雟ki na popularnej p造cie P.O.L.O.V.I.R.U.S. zespo逝 Kury. By mo瞠 to ci庵le prawda, ale The Black Tapes - polski zesp馧 ze szwedzkiego desantu te potrafi nie幢e namiesza.

„The Black Tapes” taki tytu nosi debiutancki album polskich The Clash, nieszcz窷liwych dzieci naszego indie rocka i grunge, kt鏎zy udowadniaj, 瞠 z Warszawy od Seattle muzycznie nie jest tak daleko. Ich 28 minutowy, nagrany w Sztokholmie, longplay to energetyczna bomba. Warto pami皻a, by w swoim odtwarzaczu ustawi opcj ci庵貫go odtwarzania, bo takich kawa趾闚 jak cho熲y „Celebration” czy „What goes around” nie spos鏏 wys逝cha tylko raz.

Jest te na p造cie uk這n w stron Szwecji. Jako ukryt, jedenast piosenk (wedle oficjalnych informacji na ok豉dce p造ty jest ich tylko dziesi耩) arty軼i zamie軼ili surowy cover znanego przeboju Roxette „Sleeping in My Car”. Trzeba zna.

The Black Tapes, The Black Types, Antena Krzyku, 2009, cena 30,99 z.

10:44, lukaszgrzes
Link Komentarze (2) »
wtorek, 25 sierpnia 2009
Pokolenie Schengen

Dyskusja o generacjach systematycznie odgrzewana jest na 豉mach czasopism i dziennik闚 – ju dawno przesta豉 wzbudza emocje. Po tym, jak (wymieni tylko kilka przyk豉d闚) Kuba Wandachowicz og這si „Generacj Nic”, Jakub 真lczyk „Pokolenie 1200 brutto”, a Magdalena Miecznicka „Generacj korporacji Szarych Szereg闚”, trudno czytelnik闚 przyprawi o dr瞠nie serca.


O nowym numerze Res Publiki Nowej na Witrynie Czasopism

09:50, lukaszgrzes
Link Dodaj komentarz »
sobota, 15 sierpnia 2009
Dlaczego Stasiuk myli si co do Dostojewskiego?

Gdy czytam rozmow Rosja: wielka depresja w letnim numerze „NEW-u”, mam wra瞠nie, 瞠 gdzie to ju s造sza貫m: Dostojewski nie jest interesuj帷ym pisarzem, Rosjanie maj zupe軟ie inn od nas mentalno嗆, a czas p造nie powoli w tym kraju, w kt鏎ym – jak przekonywa Czaadajew – nie ma historii. S造sza貫m to u Kundery, jednak nie wierzy貫m, 瞠 dzi kto mo瞠 tak my郵e na powa積ie.

Wi璚ej na Witrynie Czasopism

11:05, lukaszgrzes
Link Komentarze (1) »