wtorek, 09 czerwca 2009
Gda雟k stawia na poezj

Europejski Poeta Wolno軼i” to tytu, jakim Miasto Gda雟k chce uhonorowa autora tomiku wierszy podejmuj帷y szeroko rozumian tematyk wolno軼i, kt鏎y ukaza si w ci庵u dw鏂h lat poprzedzaj帷ych przyznanie wyr騜nienia. Poeta otrzyma tak瞠 nagrod w wysoko軼i 100 tysi璚y z這tych.

Zasady s proste. Spo鈔鏚 46 kraj闚 Europy organizatorzy losuj 7 pa雟tw. T逝macze proponuj najciekawszy ich zdaniem tomik wierszy z wylosowanych kraj闚, kt鏎y zostaje prze這穎ny do j瞛yka polskiego. Jako 8. do陰cza do nich tomik polskiego poety. Jury, w kt鏎ym zasiadaj Dorota Mas這wska, Pawe Huelle, Agnieszka Holland, Stanis豉w Rosiek, Andrzej Jagodzi雟ki, Krzysztof Czy瞠wski, pod przewodnictwem Krzysztofa Pomiana, wybierze zwyci瘰k ksi捫k.

Nagroda przyznawana b璠zie, co dwa lata. Wr璚zenie wyr騜nienia w ramach I edycji odb璠zie si w marcu 2010 roku podczas Europejskiego Festiwalu Poezji, oczywi軼ie w Gda雟ku. W鈔鏚 nominowanych znale幢i si: U豉dzimier Ar這u (Bia這ru), Primo u鋝ik (S這wenia), Emmanuel Hocquard (Francja), Marija Kne頡vi (Serbia), Birgitta Lillpers (Szwecja), Ivan 孤rpka (S這wacja), Andros Zemenidis (Cypr). Polskim nominowanym jest Andrzej Mandalian za „Poemat odjazdu”.

W豉郾ie nak豉dem wydawnictwa s這wo/obraz terytoria ukaza這 si siedem ksi捫ek nominowanych autor闚 prze這穎nych do j瞛yka polskiego. Jak przyznaje Andrzej Jagodzi雟ki „celem Nagrody jest tak瞠 popularyzacja ksi捫ek poetyckich z kraj闚, kt鏎e najprawdopodobniej nie mia造by inaczej szans ukaza si j瞛yku polskim”.

02:07, lukaszgrzes
Link Dodaj komentarz »
poniedzia貫k, 08 czerwca 2009
WINIENIE II

(w sprawie: Marcin 安ietlicki "Czynny do odwo豉nia")

Znowu wygra豉 wybory PO.
Znowu to wina korekty.

11:37, lukaszgrzes
Link Dodaj komentarz »
poniedzia貫k, 01 czerwca 2009
Nie mo瞠 obej嗆 si bez u篡wek

Edypa Maas, kt鏎a prowadzi raczej nudne ameryka雟kie 篡cie, pewnego dnia dowiaduje si, 瞠 odziedziczy豉 bajeczn fortun po swoim dawnym kochanku. To zdarzenie wci庵a j w wir skomplikowanych i trudnych do zrozumienia wydarze, w kt鏎ych tle znajduje si fikcyjny konflikt pomi璠zy dwiema firmami pocztowymi Thurn und Taxis oraz Trystero.

Podczas lektury nie wiadomo, czy Edypa nie znalaz豉 si czasem w 鈔odku spisku, kt鏎y pieczo這wicie zastawi na ni jej by造 kochanek, by zem軼i si na niej zza 鈍iat闚. „Odchodz jeden po drugim, wszyscy moi m篹czy幡i. M鎩 psychiatra zwariowa i 軼igaj go Izraelczycy; m鎩 m捫 bierze LSD i zapada coraz g喚biej w przedziale przestwory komnat piernikowego domku w豉snego ja, oddala si beznadziejnie od tego, co kiedy bra豉m za mi這嗆 i co mia這 trwa wieki; jedyny m篹czyzna, kt鏎ego mia豉m opr鏂z m篹a, uciek ze zdeprawowan pi皻nastolatk; m鎩 najlepszy przewodnik na drodze ku Trystero strzeli gola do w豉snej bramki. Gdzie jestem?” –m闚i g堯wna bohaterka.

Pynchon aur tajemniczo軼i przyprawia elementami pop kultury i historii idei. Austerlitz miesza si z Misiem Yogi, filmy wojenne z Zapat i Bakuninem, programy telewizyjne z Rewolucj Francusk i wojn trzydziestoletni. Sensem dziej闚 – jak zwodzi nas autor – jest permanentna walka dw鏂h firm pocztowych o zachowanie monopolu na swoje us逝gi.

Je郵i mo積a by這by si pokusi o jedn z kilkunastu mo磧iwych interpretacji „49 idzie pod m這tek” (tytu這wa 49 to katalogowy numer po膨danego znaczka pocztowego) to mo積a zaryzykowa tez, i ogl康anie telewizji jest r闚nie niezdrowe jak poszukiwanie racjonalnego ducha heglowskiej historii. W obu przypadkach nie mo瞠 obej嗆 si bez u篡wek.

Thomas Pynchon, 49 idzie pod m這tek, prze. Piotr Siemion, Wydawnictwo Literackie, Krak闚, 2009, cena 29,90 z.

16:56, lukaszgrzes
Link Dodaj komentarz »
pi徠ek, 29 maja 2009
Wyobra sobie, 瞠 to serial

Wreszcie doczekali鄉y si na debiutanck powie嗆 Magdaleny Miecznickiej, kt鏎 wydawca zapowiada ju w zesz造m roku. „Cudowna kariera Magdy M.” wprost tytu貫m nawi您uje do znanego TVNowskiego hitu „Magdy M.”. Jednak ten trop mo瞠 by zupe軟ie fa連zywy. Przecie serialowa Magda M. wraca do Paw豉 Ma豉szy雟kiego, by wkr鏒ce z Paw貫m Wilczakiem wychowa bli幡iaki. W ksi捫ce nie ma happy endu. Ksi捫ka Miecznieckiej, kt鏎ej podtytu m闚i, 瞠 mamy do czynienia z „powie軼i wsp馧czesn”, przypomina bardziej popularny serial „Sex w wielkim mie軼ie”, czy te odcinkowiec znany pod polskim tytu貫m „Uwaga, faceci!”. Wytrawni czytelnicy odnajd tu tak瞠 Winnie Cooper (Danica McKellar) z serialu „Cudowne lata”, wszystkie bohaterki „Chirurg闚” (c騜 za wspaniale opisana posta ch這dnej Tamary, niczym dr Cristiny Yang granej przez Sandr Oh) oraz piosenk zespo逝 Cool kids of death: „Twoje ubrania z drogich sklep闚 to kl瘰ka/ch這paki ze szko造 filmowej, projektanci mody/ kluby dla peda堯w, tylko tam si dobrze bawisz”. Jednym s這wem jest tu wszystko, co by powinno.

G堯wna bohaterka niewiele pami皻a ze stanu wojennego, by豉 w闚czas 4-letni dziewczynk. M康r i bystr, kt鏎a wie, 瞠 nale篡 uczy si j瞛yk闚, matematyki i sko鎍zy studia na SGH. Po drodze zalicza nieudane zwi您ki z m篹czyznami, kt鏎zy (to zale篡 od okoliczno軼i) lubi (b康 nie lubi) gra w squosha. Potem 豉two sobie wyobrazi. Sta w korporacji, mi璠zynarodowa kariera, Nowy Jork, kawa w kubku Starbucks i ciuchy z drogich sklep闚. Samotno嗆 i seks bez zobowi您a.

Miecznicka – popularna i kontrowersyjna recenzentka literacka „Dziennika” – napisa豉 naprawd wci庵aj帷a histori. Cho zapewne osoby z bran篡 b璠 mog造 teraz odwdzi璚zy si za jej z這郵iwe recenzje. Tylko co z tego? Kto czyta dzi dzienniki i tygodniki opiniotw鏎cze? Magdalena Miecznicka w豉郾ie zaistnia豉 dla szerszego grona odbiorc闚 medi闚. W豉郾ie ogl康amy narodziny nowej gwiazdy Dzie Dobry TVN i twarzy na ok豉dkach pism kobiecych.

Magdalena Miecznicka, Cudowna kariera Magdy M., Wydawnictwo Literackie, Krak闚, 2009, cena 29, 90 z.

15:23, lukaszgrzes
Link Komentarze (4) »
sobota, 16 maja 2009
Akademicka gwiazda rocka w Polsce

Byli Pa雟two ostatnio w Warszawie? Czasem trzeba. Inaczej nie spos鏏 wiedzie jaki synonim wyra瞠nia „na czasie” jest w豉郾ie modny. O rzeczach modnych m闚ili鄉y ju 瞠 s „trendy”, „jazzy”, „fresh”, lub „top”. Dzi m闚imy, 瞠 s „sexy”. W tym sezonie „sexy” s m. in. trampki, znaczki noszone w klapach kurtek lub marynarek oraz s這we雟ki filozof Slavoj 展頡k.

Slavoj 展頡k jest dzi powszechnie uwa瘸ny za najbardziej wp造wowego intelektualist na 鈍iecie. Wprost odwo逝je si do marksizmu i psychoanalizy. Duchowy przyw鏚ca polskiej m這dej lewicy skupionej wok馧 鈔odowiska Krytyki Politycznej. Przebywa w豉郾ie w Polsce z cyklem wyk豉d闚 na wybranych polskich uniwersytetach (Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Jagiello雟ki oraz Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu) podczas kt鏎ych promuje swoj najnowsze dzie這 „Kruchy absolut” oraz ksi捫k „展頡k. Przewodnik Krytyki Politycznej”. Podczas wyk豉du w Krakowie 展餒a s逝cha造 t逝my student闚 m. in. z Krakowa, Katowic i Rzeszowa.

Sala Audytorium Maximum go軼i豉 w przesz這軼i wielu szacownych intelektualist闚, ale niewiele z nich mog這 liczy na tak frekwencj jak s這we雟ki filozof, przez zagraniczne media nazywany „akademick gwiazd rocka”. 展頡k – jak przysta這 na posta, kt鏎a jest obecnie „sexy” – wskazywa, na osoby, kt鏎ych popularno嗆 min窸a bezpowrotnie. Jedn z najcz窷ciej wy鄉iewanych koncepcji by豉 idea „ko鎍a historii” Francisa Fukuyamy, kt鏎y w latach 90. przekonywa, 瞠 demokratyczny system gospodarki rynkowej jest formu陰 uniwersaln dla wszystkich kraj闚 na 鈍iecie.

展頡k dokona lewicowej krytyki gospodarki neoliberalnej i Stan闚 Zjednoczonych, a po wyk豉dzie otrzyma gor帷e brawa. Przys逝chuj帷 si rozmowom w kuluarach mo積a by pewnym, 瞠 w Polsce jest potrzebna partia lewicowa. Jednak „wylaszczony” Wojciech Olejniczak z ok豉dki popularnego tygodnika nie jest w stanie zagospodarowa tego elektoratu. SLD musi przegra, bo nie czyta 展餒a.

 

00:19, lukaszgrzes
Link Komentarze (3) »
czwartek, 07 maja 2009
Dominik Tatarka. Wspomnienie

Dominik Tatarka - je郵i mo積a pokusi si o tak kategori - nale篡 w Polsce do jednego z najbardziej zapomnianych wirtuoz闚 literatury 20. wieku. By nie by go這s這wnym wystarczy przejrze polski Internet, kt鏎y zawiera niewiele, w wi瘯szo軼i niechlujnych, informacji o najwi瘯szym s這wackim prozaiku. Jego sytuacj w Polsce idealnie oddaje tytu niedawno opublikowanego artyku逝 w jednym czasopi鄉ie literackim - „Zapomniane dzie這 zapomnianego pisarza. Dominik Tatarka, P疄a鋘y pre milovan Lut嶰iu" autorstwa slawisty Miros豉wa 妃igielskiego. Na pr騜no szuka has豉 „Dominik Tatarka" w polskiej wersji internetowej encyklopedii - Wikipedia.

Zupe軟ie inaczej sprawa wygl康a w s御iedniej S這wacji. 10 maja przypada 20. rocznica 鄉ierci pisarza. Z tej okazji ukaza這 si specjalne uroczyste wydanie jego najs造nniejszej, znanej tak瞠 w Polsce, powie軼i „Wiklinowe fotele" oraz bogato ilustrowana zdj璚iami portretami Dominika Tatarki monografia, w kt鏎ej znani s這waccy pisarze wspominaj swojego mistrza i przyjaciela.

Urodzi si 14 marca 1913 roku w Drienov na S這wacji. Biografi pisarza nie nale篡 w tym przypadku traktowa jako nudnego i zb璠nego balastu, poniewa historycy literatury przekonuj, 瞠 w przypadku tw鏎czo軼i literackiej Tatarki pe軟o jest w niej w徠k闚 osobistych. Narodzi si w rolniczej rodzinie jako jedyny syn spo鈔鏚 si鏚emki dzieci. Jego ojciec w 1915 roku zgin掖 na froncie rosyjskim, a matka ju nigdy nie wysz豉 za m捫, st康 wychowywa si w otoczeniu kobiet. Uko鎍zy szko喚 鈔edni w Nitrze i Tren鴈ne. Studiowa j瞛yk francuski na Uniwersytecie Karola w Pradze. Przed uk豉dem w Monachium w 1938, na mocy kt鏎ego Hitler dosta cze嗆 Czechos這wacji i bez wystrza逝 zdoby czechos這wackie umocnienia a Polacyzabrali Zaolzie, wyjecha na stypendium na parysk Sorbon, sk康 musia w marcu 1939 roku powr鏂i do Czechos這wacji. W czasie wojny uczy j瞛yka francuskiego. Wst徙i do partii komunistycznej. Po wojnie kr鏒ko by urz璠nikiem pa雟twowym, potem dziennikarzem, scenarzyst filmowym i w ko鎍u pisarzem, by dzia豉czem Zwi您ku Pisarzy Czechos這wackich i w znacznej mierze beneficjentem komunistycznej w豉dzy po lutym 1948 roku. W czasie Praskiej Wiosny stan掖 po stronie demokratyzacji 篡cia politycznego. Krytykowa agresj wojsk uk豉du warszawskiego na Czechos這wacj i p騧niejsz rosyjsk okupacj. Po 1968 roku sta si jednym z g堯wnych oponent闚 i krytyk闚 w豉dzy. Wyst徙i z partii komunistycznej, zosta wyrzucony ze Zwi您ku Pisarzy Czechos這wackich. Publikowa w samizdacie i jako jeden z nielicznych S這wak闚 podpisa Kart 77.

Debiutowa jeszcze jako ucze szko造 鈔edniej w czasopi鄉ie „Svojet'". Za jego prawdziwy debiut powszechnie uwa瘸 si zbi鏎 opowiada i test闚 krytycznoliterackich z 1942 roku. W 1948 roku pisze powie嗆 „Farsk republika" o faszystowskiej Republice S這wackiej. Do jego najs造nniejszych dzie nale膨 „Wiklinowe fotele". W nich Tatarka - podobnie jak w innych swoich powie軼iach - czerpie z tradycji surrealizmu i egzystencjalizmu. G堯wny bohater Bart這miej Slziczka - podczas wycieczki nad polski Ba速yk - opowiada towarzyszce histori swojego pobyt na stypendium we Francji na prze這mie 1938 i 1939 roku. S這wacki pisarz w genialny spos鏏 opisuje losy emigranta, Czecha czy S這waka, kt鏎y przybywa z „ziemi niczyjej", Czechos這wacji wepchni皻ej w r璚e Hitlera. Nad ca陰 opowie軼i unosi si kafkowski duch podejrzenia, w kt鏎ym decyzje o tym, czy jeste鄉y wini, czy te nie przychodz niewiadomo sk康 i dlaczego. Jednak „Wiklinowe fotele" s przede wszystkim powie軼i o mi這軼i. O tym, jak pisze sam Tatarka, 瞠 „na mi這嗆 trzeba sobie zas逝篡".

Zmar w Bratys豉wie, kilka miesi璚y przed rewolucj, kt鏎a obali豉 komunizm w Europie 字odkowej i przynios豉 Czechos這wacji wolno嗆 i demokracj, o kt鏎 walczy i o kt鏎ej zawsze marzy. Sta si symbolem zaanga穎wanego w losy kraju intelektualisty i pisarza. Jego imieniem nazwano jedn z najwa積iejszych nagr鏚 literackich przyznawanych na S這wacji od 1994 roku.

02:10, lukaszgrzes
Link Komentarze (2) »
poniedzia貫k, 04 maja 2009
S這wacko-czeski sp鏎 o nap鎩

O tym, 瞠 s na S這wacji sprawy wa積iejsze ni polityka, wiedzia貫m od dawna. Ale, 瞠 jest co wa積iejszego od hokeja - o tym dowiedzia貫m si niedawno i zupe軟ie przypadkiem. Istniej trzy tradycyjne s這wackie marki, kt鏎e s dum tutejszych mieszka鎍闚. Jedna z nich - co wywo豉這 wielk narodow dyskusje - jest w豉郾ie zagro穎na.

S這wacy gustuj w napojach. Maj piwo Zlat Ba靠nt, Kofol, kt鏎a podobnie jak piwo mo積a zam闚i lan z beczki w ka盥ej restauracji czy pubie oraz winogronowy nap鎩 Vinea. To niealkoholowy tradycyjnie s這wacki nap鎩 opracowany przez in篡niera J嫕a Farka鈴, kt鏎ego receptur datuje si na 1973 rok, produkcj rozpocz皻o rok p騧niej. Mia by „zdrowym wytworzonym z winogron napojem, kt鏎y b璠zie konkurencyjny wobec napoj闚 kapitalistycznego 鈍iata". Pe貫n witamin, zdrowia - jak przekonuj nasi s御iedzi - „elegancja bez alkoholu". Pow鏚 dumy narodowej, kt鏎y zdoby kiedy ameryka雟kie rynki.

W zesz造m roku prawo do produkcji napoju kupi豉 czeska Kofola, a niedawno produkcj przeniesiono do Czech. Konsumenci zaalarmowali s這wackie media, 瞠 czeska Vinea odbiega smakiem od tej produkowanej dot康 na S這wacji. Przyst徙iono natychmiast do publicznej degustacji. „Taka sama, a jednak inna" - powiedzia豉 s這wackiej gazecie kobieta po tym jak skosztowa豉 nowego napoju. Specjali軼i wypowiadaj si, 瞠 to zapewne kwestia wody (Czesi korzystaj ze swoich 廝鏚e), a tak瞠, co prawdopodobne, wina procesu produkcyjnego, czemu stanowczo zaprzecza przedstawiciel czeskiego producenta.

Tak w豉郾ie na naszych oczach odbywa si kolejny odcinek s這wacko-czeskiego sporu o to窺amo嗆 narodow.

23:35, lukaszgrzes
Link Dodaj komentarz »
czwartek, 30 kwietnia 2009
D逝gi 赧kend

Kto dzi ma czas na czytanie?




WWW, Prahem
Na myspace
16:11, lukaszgrzes
Link Dodaj komentarz »
Z g逝pot sami bogowie walcz nadaremno


Niedawno ogl康a貫m biograficzny film o Che Guevarze w re篡serii Stevena Soderbergha. W jednym z najpopularniejszych s這wackich kin, na ten film przysz造 tylko dwie osoby. Zdziwi這 mnie to, bo wiem, 瞠 w Polsce obraz cieszy si do嗆 du篡m zainteresowaniem. Pomy郵a貫m, 瞠 gdy krajem rz康zi „niby lewicowy” populista Fico, obywatele mo瞠 nie maj ochoty my郵e o trockistowskich rewolucjach.


Nie przysz這by mi do g這wy dzieli si z kim t opowie軼i, gdybym nast瘼nego dnia w s這wackiej gazecie nie przeczyta pewnego o鈍iadczenia. Ot騜 Fico przekonywa s這wackich dyplomat闚, 瞠 musz jak najszybciej nawi您a dobre stosunki dyplomatyczne i ekonomiczne z Kub. Dlaczego? Czy瘺y sta這 si na Kubie co, o czym zapomnia造 napisa polskie media? Nie. Fico t逝maczy, 瞠 je郵i S這wacy nie zaczn dzia豉, kto inny przejmie kuba雟kie rynki zbytu, na kt鏎ych to kiedy znacz帷o obecna by豉 Czechos這wacja.


To mi這, 瞠 Fico w dobie kryzysu walczy o s這wackie rynki zbytu, ale mo瞠 warto przypomnie mu pewn rzecz. Na Kubie w wi瞛ieniach ci庵le przebywaj wi篥niowie polityczni. Yoani S嫕chez – kuba雟ka blogerka (jej blog, tak瞠 po polsku, mo積a czyta na stronie http://www.desdecuba.com/generaciony) uznana przez tygodnik „Time” oraz magazyn „Foreign Affairs” za jedn z najbardziej wp造wowych os鏏 na 鈍iecie – walczy o woln Kub. Sama nie ma dost瘼u do Internetu. Pisze swojego bloga na w豉snym komputerze, potem te teksty w kawiarenkach internetowych wysy豉 mailem do swoich przyjaci馧, kt鏎zy umieszczaj je na jej blogu. Dlaczego? Pewnie nie chce trafi do wi瞛ienia. My郵, 瞠 to troch wa積iejszy problem ni dodatni wymiar bilansu handlowego S這wacji.


Friedrich von Schiller przekonywa, 瞠 „z g逝pot sami bogowie walcz nadaremno”. Mia racj, cho powiedzia to na d逝go przed tym jak premierem zosta Robert Fico.

16:07, lukaszgrzes
Link Dodaj komentarz »
Karol Marks "Kapita"

 

Gdy my郵 o komunizmie przypominam sobie w豉郾ie ten bilbord, kt鏎y mijam id望 na przystanek na bratys豉wsk Patronk.

 

02:04, lukaszgrzes
Link Komentarze (1) »
1 , 2 , 3 , 4 , 5 ... 21