Kategorie: Wszystkie | CZESKI KRAK紟 | GDZIE INDZIEJ (Europa 字odkowa) | INTELEKTUALNA UTOPIA | KSI*KI
RSS
wtorek, 27 stycznia 2009
Stereotypy w praktyce


David ern jest czeskim artyst i prowokatorem. Najbardziej chyba znanym jako autor rze嬌y 安i皻ego V塶lava (patrona Czech) siedz帷ego na martwym, odwr鏂onym koniu, kt鏎 mo積a ogl康a w praskiej Lucernie. W jednym z wywiad闚 nazwa prezydenta Czech dupkiem. Teraz zas造n掖 jako autor „Entropy” - instalacji w Brukseli w siedzibie Rady UE, kt鏎a kpi z narodowych przywar.

Polska to kraj zakonnik闚 nosz帷ych t璚zow flag homoseksualist闚, a Litwini sikaj na Rosj, chocia ka盥y, kto zna geografi, zobaczy, 瞠 sikaj na Bia這ru. Tak w豉郾ie ern wyobra瘸 sobie Europ. Najostrzej – bo na poziomie rz康owym – zareagowa造 dot康 Bu貪aria (przedstawiona jako turecka ubikacja) oraz S這wacja (kie豚asa owini皻a makaronem w w璕ierskich barwach).

„Wed逝g dzisiejszej w豉dzy, sztuka – wydaje si – ma pe軟i przede wszystkim funkcj podnoszenia narodowego bohaterstwa i realnie opisywa bohaterstwo dnia dzisiejszego. 砰jemy ponownie w erze toast闚, folkloru i fujar. Smutne” – tak protest swojego rz康u oceni Mat Kostoln na 豉mach s這wackiego dziennika.

- Chodzi o dzie這 sztuki, a nie o polityczny manifest czy wizj Europy – przekonywa czeski wicepremier Alexander Vondra odpowiedzialny za polityk europejsk. Mimo protest闚 Czesi zdecydowali, 瞠 instalacja pozostanie do ko鎍a ich p馧rocznej prezydenci w UE. Jednak ern – jedyny autor dzie豉 - dotacje pa雟twow b璠zie musia zwr鏂i. Wprowadzi w b陰d czeskich urz璠nik闚 m闚i帷, 瞠 autorami instalacji jest 27 artyst闚 z kraj闚 ca貫j Unii.

Na konferencji prasowej w Brukseli, po鈍i璚onej temu dzie逝 sztuki, niemiecki dziennikarz Deutsche Welle pogratulowa autorowi frekwencji. Pono jeszcze 瘸dna sprawa w Brukseli nie zainteresowa豉 tylu medi闚. Osobi軼ie wola豚ym, by Ci dziennikarze ch皻niej ni o prowokacji ernego pisali o wsp鏊nej polityce UE wobec kryzysu gazowego czy o sposobach zako鎍zenia wojny w Gazie.


A ten obrazek wykorzystuj na S這wackiej Akademii Nauk do nauczania o Polsce:

LEPSZA ROZDZIELCZO汎



Gdy o sprawie instalacji pisa造 media, znajomy ze S這wackiej Akademii Nauk pokaza mi rysunek, kt鏎y wykorzystuje podczas zaj耩 ze studentami. Rysunek zatytu這wany jest „安iat wed逝g Polak闚”, a przedstawia nasze stereotypu o innych pa雟twach. Przekonywa, 瞠 autorem rysunku jest Polak, pocz徠kowo nie mog貫m w to uwierzy.


Gdy spojrze na rysunek w centralnym miejscu znajduje si Polska – kraj z wielk histori. Na wschodzie le膨 by貫 Republiki Radzieckie, z informacj, 瞠 kiedy nale瘸造 do Polski. Za nimi jest Rosja z napisem „安inie” i trupi czaszk. Dalej tylko Azja. W niej Chiny produkuj tanie towary. Na p馧nocy le篡 Morze Ba速yckie – nasze morze. Na po逝dniu s Czesi – Pepicy, kt鏎zy m闚i 鄉iesznym j瞛ykiem, obok S這wacy – inni Pepicy m闚i帷y 鄉iesznym j瞛ykiem. W璕rzy j璠z ci庵le gulasze. W Niemczech jest Hitler, BMW i Podolsky. Na po逝dniu Europy Polacy maj urlop i fajne morze. P馧nocne wybrze瞠 Afryki id帷 od zachodu wygl康a nast瘼uj帷o: Czarni – urlop – Czarni – urlop i piramidy. Ciekawi te spojrzenie na obie Ameryki: las (to Kanada) – praca, Polacy (USA) – pustynia (Meksyk) – las (ca豉 Ameryka Po逝dniowa). To pono 鈍iat w oczach Polaka.


Ci庵le nie jestem wstanie uwierzy, 瞠 autorem rysunku jest Polak. Wszak my, Polacy, jeste鄉y wolni od jakichkolwiek stereotyp闚 i 瘸den Czech nie b璠zie nam m闚i kim jeste鄉y.

鈔oda, 14 stycznia 2009
By rockmanem w Czechach...

Rzecznikiem Praw Cz這wieka w rz康zie Mirka TopolankapokierujeMichael Koc墎, lider czeskiego rockowego zespo逝 Pra駒k Vb鬳.

http://profile.myspace.com/index.cfm?fuseaction=user.viewProfile&friendID=195194655

(27 stycznia)

W豉郾ie zrobi貫m zestawienie frekwencji na blogu i okaza這 si, 瞠 jednym z najcz瘰tszych powod闚 odwiedzin by豉 ch耩 znalezienia informacji „czym Czechy r騜ni si od Polski”. Cho najwi瘯sz frekwencj "nabija" mi notka po鈍i璚ona ksi捫ce Rotha "Praska orgia" :-)

Czym r騜ni si Czesi od Polak闚 to popularne pytanie. Specjali軼ie wskazuj w闚czas na czeski ateizm, ich kultur sp璠zania czasu w knajpach, czy stosunek do wojen i bohaterstwa. Jestem przekonany, 瞠 niedocenian r騜nic mi璠zy naszymi krajami jest stosunek do muzyki rockowej. Czeska opozycja demokratyczna narodzi豉 si w obronie cz這nk闚 zespo逝 Plastic People of the Universe, polska w obronie robotnik闚. Muzycy rockowi byli zaanga穎wani w czesk opozycj a V塶lav Havel przyja幡i si np. z Mickiem Jaggerem. O Wa喚sie mo積a powiedzie wiele, ale nie to, 瞠 by hipisem.

Michael Koc墎, muzyk z czeskiej legendarnej grupy „Pra駒k vb鬳”, zosta w豉郾ie ministrem w czeskim rz康zie - b璠zie rzecznik praw cz這wieka. Polityczne funkcje to nie nowo嗆 w jego karierze. Po Aksamitnej Rewolucji w 1989 by cz這nkiem parlamentu, walczy m. in. o opuszczenie przez wojska radzieckie Czechos這wacji.

Oczywi軼ie polska polityka te flirtowa豉 z muzykami – w senacie z listy PiS zasiada Krzysztof Cugowski, a piosenka Tomasza Lipi雟kiego by豉 hymnem kampanii parlamentarnej PO. Jednak Cugowski powiedzia, 瞠 ju nigdy nie da si na to nam闚i, a Lipi雟ki chyba si troch tego wstydzi, bo polscy politycy – w przeciwie雟twie do ich czeskich koleg闚 – nie traktuj rockman闚 na powa積ie.

poniedzia貫k, 17 listopada 2008
Czy Tw鎩 parlamentarzysta zda豚y matur?

Wygra Barack Obama. Prezydent Francji Nicolas Sarkozy wys豉 gratulacj do zwyci瞛cy, w kt鏎ych b喚dnie napisa jego nazwisko. Prezydent Lech Kaczy雟ki nie pomyli si w nazwisku prezydenta-elekta. Za to pogratulowa mu, 瞠 zosta przyw鏚c kraju, kt鏎y nie istnieje. Nie ma Stan闚 Zjednoczonych Ameryki P馧nocnej, s po prostu Stany Zjednoczone Ameryki. Przeciwnicy prezydenta g這郾o wytykaj mu brak kompetencji. Na politycznych blogach i forach internetowych zawrza這.

Oburzeni krytycy prezydenta zapominaj, 瞠 brak kompetencji to cz瘰ta cecha wielu naszych polityk闚. Przynale積o嗆 partyjna nie ma tu nic do rzeczy. Po maturach dziennikarka postanowi豉 politykom zada pytania, z kt鏎ymi musieli zmaga si maturzy軼i podczas egzaminu z Wiedzy o spo貫cze雟twie na poziomie podstawowym. Marek Borowski (SDPL) nie potrafi poprawnie odszyfrowa skr鏒u OBWE, Janusz Dzi璚io (PO) nie wiedzia, kiedy Polska wst徙i豉 do UE, ani co znaczy WTO. W zesz造m roku dziennikarze RMF-u zach璚ili polityk闚 do napisania testu, kt鏎y na zako鎍zenie szko造 zdaj uczniowie 6 klasy. Najgorzej wypad Kazimierz Kutz (PO), kt鏎y zdoby 11 punkt闚 na 40 mo磧iwych, Grzegorz Schetyna (PO) 27 a Zbigniew Wasserman (PiS) 28.

Jasne, 瞠 politycy nie mog wiedzie wszystkiego. Jednak partie zamiast wydawa olbrzymie pieni康ze na telewizyjne reklamy wyborcze lub tysi帷e billboard闚 powinni mie za sob grupy ekspert闚 – polityczne think tanki, kt鏎e im doradzaj. Dzi m這dzi ludzie trafiaj do polityki nie dzi瘯i swojej wiedzy i pracowito軼i, ale lojalno軼i. Dop鏦i to si nie zmieni, dop鏒y b璠ziemy czyta o kolejnych „wpadkach” naszych polityk闚.

 

czwartek, 09 pa寮ziernika 2008
Banki zdoby造 centra naszych miast

Tegorocznym laureatem literackiej nagrody Ko軼ielskich zosta Jacek Dukaj. Jury wyr騜ni這 jego powie嗆 „L鏚”, kt鏎a jest alternatywn histori - nie ma I wojny 鈍iatowej, nie ma rewolucji pa寮ziernikowej, wi璚 nie ma te Polski. Dukaj nie podejmuje tematyki „鈍iat闚 mo磧iwych” po raz pierwszy. Przed 4 laty by pomys這dawc tomu opowiada „PL+50. Historie przysz這軼i”, w kt鏎ym polscy pisarze i naukowcy zastanawiali si jak b璠zie wygl康a豉 Polska w 2054 roku. Krytyk literacki Karol Maliszewski przekonywa, 瞠 w przysz這軼i poezja b璠zie zakazana. Zreszt – jak wynika z tomu – kultura b璠zie si mia豉 kiepsko, a banki wr璚z przeciwnie.

Wizje przysz這軼i maj to do siebie, 瞠 wiele opowiadaj o czasach dzisiejszych. Wystarczy przej嗆 g堯wnymi ulicami naszych miast. Banki kolorami 鈍iec tam gdzie kiedy by造 ksi璕arnie, warzywniaki czy ogr鏚ki piwne. Instytucje finansowe zaw豉dn窸y centrami miast, po godzinie 18:00 zamieniaj je w bezludn ziemi niczyj, w pustyni 篡cia spo貫cznego. Obro鎍y wolnego rynku przekonuj, 瞠 dzia豉 tu zwyk貫 prawo popytu i poda篡. W豉軼iciele nieruchomo軼i wynajmuj swoje lokale tym, kt鏎zy wi璚ej zap豉c – t逝macz. Banki to idealny klient, kt鏎y po zamkni璚iu nie uprzykrza 篡cia lokatorom. Co wi璚ej, im wi瘯sza oferta bank闚 tym wi瘯sza konkurencja i lepiej dla nas.

Kapitalizm nie potrafi rozwi您a wszystkim problem闚 篡cia spo貫cznego. Cz瘰to gorszy pieni康z wypiera lepszy. Badania pokazuj, 瞠 klienci i tak nie por闚nuj ofert bank闚. Centra miast s przestrzeni publiczn i do nas powinny powr鏂i z kawiarniami, piekarni czy szewcem. Andrzej Dobosz – znany filozof z filmu „Rejs” – prowadzi w Pary簑 polsk ksi璕arni. W lipcu by zmuszony j zamkn望. Zarz康ca budynku podwoi czynsz, na kt鏎ego nie by這 go sta. Bank pewnie tak. Tylko czy naprawd banki s w stanie wype軟i wszystkie nasze spo貫czne potrzeby?

 

鈔oda, 02 kwietnia 2008
Urodziny Milana Kundery

Dla jednych jeden z najwa積iejszych wsp馧cze郾ie 篡j帷ych Czech闚, inni przypominaj, 瞠 jest obywatelem Francji, a swoje najnowsze ksi捫ki pisze po francusku. Na ca造m 鈍iecie ma rzesz oddanych czytelnik闚, ale znajd si i tacy co przekonuj, 瞠 jest literackim hochsztaplerem, kt鏎y od lat pisze ksi捫ki na ten sam temat. W豉郾ie Milan Kundera obchodzi swoje urodziny.

Urodzony w prima aprilis roku 1929 w czechos這wackim Brnie. Dzie narodzin mia fundamentalne znaczenie dla pocz徠k闚 jego prozatorskiej tw鏎czo軼i - jego debiutancka powie嗆 „畝rt" jest de facto jedn komedi pomy貫k, kt鏎a jest konsekwencj tytu這wego 瘸rtu. Przed „畝rtem" Kundera by poet, kt鏎ego poezja nie zawsze s逝篡豉 warto軼iom estetycznym, a bardzo cz瘰to ideologii komunistycznej i Zwi您kowi Radzieckiemu.

Zadeklarowany komunista. Tu po wojnie wst徙i do partii komunistycznej i by jej prominentnym dzia豉czem. Jeden z ojc闚 Praskiej Wiosny z roku 1968. Znawca literatury francuskiej, za najwi瘯sze dzie這 鈍iatowej literatury uznaje „Kubusia Fatalist" Denisa Diderota. Polonofil - znawca Chopina, Schulza i Gombrowicza. Uczy literatury powszechnej w praskiej szkole filmowej FAMU, gdzie na jego zaj璚ia ucz瘰zczali m. in. Milosz Forman i Agnieszka Holland, kt鏎a b璠zie p騧niej jego polska t逝maczk.

W powszechnej 鈍iadomo軼i zapisa si powie軼i „Niezno郾a lekko嗆 bytu" oraz esejem „Zach鏚 porwany albo tragedia Europy 字odkowej", kt鏎y zosta opublikowany w „New York Review of Books". Przygody Tomasza, Teresy, Sabiny i Karenina z „Niezno郾ej lekko嗆 bytu" nale膨 niew徠pliwie do jednych z najwi瘯szych arcydzie literackich XX wieku. Z niej to w豉郾ie pochodzi uwielbiany przez czytelnik闚 fragment, 瞠 czescy lekarze „sikaj" do umywalki. Esej „Zach鏚 porwany" mia wyj徠kowe znaczenie polityczne - Kundera ukaza zachodniemu czytelnikowi konsekwencj niesprawiedliwego podzia逝 Europy przez „瞠lazn kurtyn".

Ekscentryczny i stanowczy w s康ach. Uwa瘸, 瞠 Dostojewski nie jest pisarzem europejskim. Od roku 1990 pisze po francusku (wyemigrowa z Czechos這wacji w roku 1975). Nie zgadza si, by jego ksi捫ki t逝maczone by造 na czeski. Do niedawna nie pozwala na ponowne czeskie wydanie „Niezno郾ej lekko軼i bytu". Czesi jeszcze kilka lat temu czytali najwa積iejsze dzie這 jednego ze swoich najwi瘯szych pisarzy wydane jeszcze w samizdacie i przepisywane na maszynie przez opozycjonist闚.

Co roku wymieniany jako murowany kandydat do literackiej Nagrody Nobla, kt鏎ej jednak nigdy nie otrzyma. W zesz造m roku zosta uhonorowany najwa積iejsz czesk nagrod literack - Pa雟twow Nagrod Literack.

Pod adresem http://www.milankundera.webpark.pl mo積a znale潭 rewelacyjny serwis po鈍i璚ony 篡ciu i tw鏎czo軼i Milana Kundery.

-----------
(tekst ukaza si w tygodniku The Polish Times - 砰cie w Irlandii www.zycie.ie)

 

sobota, 15 marca 2008
Wyobra sobie, 瞠 to film

 

Oczyma wyobra幡i widz ju ekranizacj tej ksi捫ki. To telewidzowie wysy豉j帷 SMSy rozstrzygn casting na rol Anity. Aktorce, kt鏎a zajmie drugie miejsce, pozostanie tylko kolejna edycja „Ta鎍a z gwiazdami". Widz jak rusza wielka machina promocyjna, a portal „Pudelek" podgrzewa atmosfer i sugeruje romans mi璠zy aktorami graj帷ymi g堯wne role. Przy „Telenoweli" wed逝g Joanny Pawlu鄂iewicz pracowa b璠 najlepsi ludzie z filmowej bran篡. Jako g堯wny motyw wykorzystaj fragment piosenki Cool Kids of Death „Uwa瘸j" - „wyobra sobie, 瞠 to film i 瞠 w nim gramy". To musi by sukces, co mo瞠 mie wi瘯sz ogl康alno嗆 ni dobrze zrobiony pastisz na telewizj?

Praca przy produkcji telewizyjnej nie jest lekka. Nawet je郵i jest to telenowela pod intryguj帷ym tytu貫m „Mi這嗆 i zazdro嗆". Nie potrafi wynagrodzi tego romanse na planie i wa積e bankiety. Jeszcze gorzej zdaje si by przy produkcji reklam. Tam, co prawda jest lepszy catering i wi瘯sze pieni康ze, ale p豉c z ogromnym op騧nieniem i wymagaj czasem niestworzonych rzeczy. Joanna Pawlu鄂iewicz przekonuje, 瞠 czasy wielkich re篡ser闚 min窸y. Podobnie w zapomnienie p鎩d zaraz czasy, w kt鏎ych gwiazdami i spo貫cznymi autorytetami bywaj aktorzy jednego filmu. Jeszcze chwila, a ich miejsce zast徙i produkty spo篡wcze, samochody i sprz皻 elektroniczny. Tak wygl康a najbardziej powierzchowna strona tej ksi捫ki.
„Telenowela" ma te sw鎩 ideowy background. Jest tu m.in. i „Trzecia fala" Alvina Tofflera, i „Mcdonaldyzacja spo貫cze雟twa" George'a Ritzera, i „Umys zamkni皻y" Allana Blooma.

Mimo wszystko po lekturze zostaje uczucie, 瞠 to jest ksi捫ka s豉ba, a podobnych czytali鄉y ju wiele. Du穎 lepszych.


Joanna Pawlu鄂iewicz, „Telenowela", Korporacja Ha!art, Krak闚 2007.

Ksi捫ka w merlin.pl

czwartek, 06 marca 2008
Pomys na "Hut Baildon"

Grzegorz Kopaczewski ma wyj徠kowo wyczulony s逝ch. Obserwuje trendy, mod, pods逝chuje intelektualne rozmowy w kawiarniach, s逝cha kaza m這dych ksi篹y i ma 鈍iadomo嗆 frustracji rodz帷ej si na uniwersytetach. Dlatego napisa powie嗆 wyj徠kow.

Mo積a j czyta jak dobrze skrojon sensacj z naukow zagadk w tle. Jej lektura - jako zapisu frustracji m這dego pokolenia pragn帷ego reform we wszystkich obszarach 篡cia spo貫cznego - jest r闚nie uzasadniona.

"Huta" to bardzo "郵御ka" ksi捫ka. Tytu這wy obiekt znajduje si terenie poprzemys這wym, w miejscu dawnej katowickiej "Huty Baildon". Ksi捫k Kopaczewskiego - kt鏎y mieszka w Chorzowie - na ok豉dce polecaj 郵御ki poeta Krzysztof Siwczyk oraz krytyk literacki i pracownik naukowy Uniwersytetu 奸御kiego Dariusz Nowacki. To w豉郾ie jedn z dzielnic Katowic autor wybra jako miejsce wielkiego projektu socjologicznego, wsp馧czesnej utopii. Nic dziwnego, 奸御k jest chyba obszarem najbardziej naznaczonym przemianami po roku 1989 - a nowoczesne i rozwijaj帷e si miasto s御iaduje tu z bied porobotniczych osiedli.

Huta to miejsce niezwyk貫. Mieszkaj w niej arty軼i, pisarze, dziennikarze, pracownicy naukowi. Kawa kosztuje tu dwa razy wi璚ej ni w innych cz窷ciach miasta, ale przychodz tutaj wszyscy. Aby si pokaza, pooddycha klimatem tego miejsca, wzi望 udzia w najwa積iejszych debatach o wsp馧czesnym 鈍iecie, poczu si kim wa積ym i na czasie. Huta to zrealizowana utopia, wielki projekt socjologiczny wymy郵ony przez naukowc闚 z Instytutu Historycznego. Pracuj帷y w nim m這dzi socjolodzy i statystycy opracowuj帷y metod, przy u篡ciu kt鏎ej z ca趾owit pewno軼i b璠zie mo積a przewidzie przysz這嗆.

Kopaczewski swoj najnowsz ksi捫k pokazuje, 瞠 jest w najlepszej pisarskiej formie. O ile jego debiutancka powie嗆 "Global Nation. Obrazki czas闚 popkultury" by豉 przede wszystkim krytyk globalizacji i konsumpcji, o tyle w "Hucie" wa積ych pyta i interesuj帷ych analiz spo貫cznych jest o wiele wi璚ej. Niekt鏎zy recenzenci zwracali uwag, 瞠 ksi捫ka Kopaczewskiego jest przegadana. By mo瞠, tak jak i przegadana jest wsp馧czesna humanistyka, cho nie sugeruj, 瞠 taki by zamys autora. Ale z "Huty" wy豉nia si 鈍ietny pomys fabularny i olbrzymie teoretyczne przygotowanie autora. Fragmenty ksi捫ki, w kt鏎ych Kopaczewski - socjolog z wykszta販enia - odnosi si do my郵i Hegla zas逝guj pewnie na osobn dyskusj na filozoficznym seminarium.

Autor "Huty" zadaje pytanie o mo磧iwo嗆 istnienia spo貫cze雟twa idealnego - utopii. Czy zawsze musi tkwi u jej za這瞠nia k豉mstwo - grzech pierworodny? Pyta, czy jest mo磧iwe spo貫cze雟two, w kt鏎ym nie liczy si stan posiadania, ale wy陰cznie pomys這wo嗆 i osobowo嗆? Ale istnieje te niebezpiecze雟two, 瞠 jest to tylko ksi捫ka o modnej dzielnicy, w kt鏎ej warto napi si kawy, a czas p造nnie zupe軟ie inaczej. Istnieje niebezpiecze雟two, 瞠 to jedynie 郵御ka t瘰knota za krakowskim Kazimierzem albo knajpami Podg鏎za. Nawet je郵i, Kopaczewski daje olbrzymie zadowolenie z czytania.

Grzegorz Kopaczewski, Huta, Wydawnictwo Czarne, Wo這wiec 2007

O ksi捫ce Kopaczewskiego pisz m. in.:

Krystian Wojcieszuk MO烊IWO汎 HUTY

Tomasz Pi徠ek W TEJ HUCIE NIE MA OGNIA

Edwin Bendyk HUTA UTOPIA

 

sobota, 09 lutego 2008
Advertisement

premiera: 14 lutego 2008

"Samotno嗆 12" - idealna na Walentynki

pi徠ek, 28 wrze郾ia 2007
Friends in Birma

Dzi rano Kasia Ce pisze:

In support of our incredibly brave friends in Birma: May all people around the world wear a red shirt on Friday September 28. Please forward!

Nadawca: Kasia Ce + 48601****** Wys豉no: 28-09-2007 6:38:19

A potem posypa造 si sms o tej samej tre軼i. Forwardowa貫m jedynie Andrzejowi -redaktorowi portalu http://strona.krakow.pl/ - bo to chyba niez造 temat na felieton o kosmopolitycznym Krakowie w tle :-)

A Wy macie dzi na sobie co czerwonego?